Akt notarialny jest przewidzianą przez prawo formą dokumentu urzędowego, sporządzonego przez notariusza i mającego zastosowanie przede wszystkim do sytuacji nabycia własności nieruchomości.

W kodeksie cywilnym i innych ustawach forma aktu notarialnego jest przewidziana pod rygorem nieważności dla umów zobowiązujących do przeniesienia własności nieruchomości, czyli:

• sprzedaży,
• darowizny,
• zamiany,
• zrzeczenia się własności nieruchomości.

Ponadto wymagana jest np. dla umownego działu spadku, umowy o zrzeczenie się dziedziczenia, umowy o zbycie spadku, oraz umowy majątkowej małżeńskiej (intercyzy).

Darowizna

W przypadku darowizny obdarowany składa oświadczenie w dowolnej formie – pisemnej lub ustnej, natomiast forma aktu notarialnego jest zastrzeżona wyłącznie dla oświadczenia darczyńcy, a więc dla skutecznego zobowiązania się tej osoby do przysporzenia korzyści obdarowanemu kosztem swojego majątku.

Jeżeli umowa została zawarta w formie pisemnej, to jej rozwiązanie za zgodą obu stron, jak również i odstąpienie od niej albo jej wypowiedzenie powinno być stwierdzone na piśmie.

Ustawa zastrzega formę aktu notarialnego również dla oświadczenia woli osoby nie mogącej czytać (art. 80 k.c.),